Wat u moet weten voordat u reizen naar Australië boekt
Een reis naar Australië is een onvergetelijke ervaring die een zorgvuldige planning vereist. Van de uitgestrekte outback tot bruisende metropolen en de azuurblauwe kustlijn, dit continent biedt een diversiteit aan landschappen en culturen. Voordat u de koffers pakt, is het cruciaal om op de hoogte te zijn van de benodigde reisdocumenten, de beste periode om te gaan en hoe u de grootste afstanden efficiënt overbrugt.
- Controleer visumvereisten ruim voor vertrek.
- Plan uw reisroute op basis van de seizoenen en uw interesses.
- Houd rekening met lange vliegtijden en het tijdsverschil.
- Zorg voor een adequate reisverzekering.
Veelgestelde vragen over reizen naar Australië duiken vaak op bij het plannen, vooral rondom praktische zaken. Het continent is enorm, wat betekent dat een efficiënte routeplanning essentieel is om het meeste uit uw tijd te halen. Wereldreizigers die zich voorbereiden op dit avontuur, focussen zich doorgaans op een combinatie van culturele ervaringen, natuurlijke wonderen en ontspanning. De voorbereiding begint al ver voor de daadwerkelijke reis, soms wel een jaar van tevoren, om de beste vluchten en accommodaties te bemachtigen en om de reis te financieren.
Essentiële reisdocumenten en formaliteiten
Het allerbelangrijkste voor uw reis naar Australië is uw visum. De meeste toeristen hebben een Electronic Travel Authority (ETA) of een eVisitor visum nodig, afhankelijk van uw nationaliteit. Deze worden online aangevraagd en bieden toestemming om Australië in te reizen voor toeristische of zakelijke doeleinden. Het is raadzaam om de aanvraag ruim vóór uw geplande vertrekdatum te voltooien, aangezien goedkeuring soms dagen kan duren. Controleer altijd de meest actuele informatie op de officiële website van de Australische immigratiedienst, aangezien regelgeving kan veranderen. Naast uw visum dient uw paspoort nog minimaal zes maanden geldig te zijn na uw geplande terugkeerdatum.
Gezondheid en veiligheid onderweg
Reizen naar Australië brengt ook aandachtspunten op het gebied van gezondheid met zich mee. Er zijn geen verplichte vaccinaties, maar het wordt aangeraden om uw standaard vaccinaties up-to-date te houden. Raadpleeg uw huisarts of een reiskliniek voor persoonlijk advies. Een goede reisverzekering is onmisbaar; deze dekt medische kosten, verlies van bagage en eventuele annuleringen. Australië kent een aantal unieke natuurverschijnselen en dieren die veiligheidshalve aandacht vereisen. Informeer uzelf over zaken als de UV-straling, die hier extreem hoog kan zijn, en de voorzorgsmaatregelen die nodig zijn bij het zwemmen in de oceaan.
De voorbereiding op een reis naar Australië is net zo'n avontuur als de reis zelf; elk detail telt voor een zorgeloze ervaring.
Omgaan met lange afstanden en tijdsverschil
Australië is een gigantisch continent, en de afstanden tussen de grote steden en bezienswaardigheden kunnen enorm zijn. Vliegtickets tussen grote steden zoals Sydney, Melbourne, Brisbane en Perth zijn vaak noodzakelijk om tijd te besparen. Het tijdsverschil met Nederland of België kan aanzienlijk zijn, variërend van 8 tot 11 uur, afhankelijk van de regio in Australië en de zomer- of wintertijd aan beide kanten. Dit vereist aanpassing bij aankomst om het meeste uit uw reis te halen en jetlag te minimaliseren. Reizigers die bijvoorbeeld een langere reis maken, kunnen zich dit al eerder realiseren door de noodzaak om vergelijkbare tijdsverschillen te overbruggen, zoals bij reizen naar Amerika of Azië.
Pak handig in: Neem voor de lange vlucht comfortabele kleding, een nekkussen en oordopjes mee. Download films en muziek vooraf, en zorg dat uw elektronica volledig is opgeladen.
Bij het plannen van routes binnen Australië, is het verstandig om te overwegen welke gebieden u wilt bezoeken. Een rondreis die Sydney, Melbourne en de Great Barrier Reef combineert, vraagt om binnenlandse vluchten. Als uw focus meer ligt op de westkust, dan is Perth uw startpunt. De keuze voor een binnenlandse vlucht is vaak efficiënter dan lange bus- of treinreizen, zeker gezien de beperkte reistijd die de meeste toeristen hebben. Het is daarom essentieel om hier vooraf een weloverwogen keuze in te maken.
Reizen naar Australië: de beste reistijd per regio
De beste reistijd voor Australië is sterk afhankelijk van de regio die u wilt bezoeken, aangezien het continent zowel op het noordelijk als op het zuidelijk halfrond ligt. Dit betekent dat de seizoenen omgekeerd zijn ten opzichte van Europa. Voor het zuiden van Australië, inclusief populaire bestemmingen als Sydney, Melbourne en Tasmanië, zijn de lente (september-november) en de herfst (maart-mei) ideaal. De temperaturen zijn aangenaam en de regenval is beperkt. De zomer (december-februari) kan erg heet zijn, vooral in het binnenland, terwijl de winter (juni-augustus) koeler is en in de bergen zelfs sneeuwval kan brengen.
In het tropische noorden, met bestemmingen als Cairns, Darwin en het Daintree Rainforest, is er een duidelijk nat en droog seizoen. Het droge seizoen (mei-oktober) biedt zonnig weer en lage luchtvochtigheid, wat perfect is voor strandactiviteiten en het verkennen van de natuur. Het natte seizoen (november-april) brengt hoge temperaturen, hevige regenval en kans op cyclonen met zich mee, waardoor sommige gebieden minder toegankelijk kunnen zijn. Reizigers die de Outback willen bezoeken, kunnen dit het beste doen in de koelere maanden van het droge seizoen.
Het plannen van uw reis op basis van deze regionale verschillen zorgt ervoor dat u de meest aangename weersomstandigheden ervaart. Het kan nuttig zijn om, net als bij het plannen van reizen naar andere bestemmingen met grote seizoensverschillen, zoals Thailand of Bali, de specifieke weersomstandigheden per maand te raadplegen. Een weloverwogen keuze van de reistijd voorkomt onaangename verrassingen en maximaliseert uw reisplezier.
Bagage en wat mee te nemen
De bagage-eis voor uw reis naar Australië hangt sterk af van de luchtvaartmaatschappij en de gekozen reisklasse, maar over het algemeen is één ruimbagagekoffer en een stuk handbagage gebruikelijk. Voor een lange reis is het verstandig om lichte, ademende kleding mee te nemen, zeker als u de warmere gebieden bezoekt. Denk aan laagjes, zodat u zich kunt aanpassen aan wisselende temperaturen. Een goede zonnebrandcrème met hoge factor, een hoed of pet, en een zonnebril zijn absolute must-haves vanwege de intense zon.
Vergeet ook de benodigde adapters niet voor uw elektronische apparaten. Australië gebruikt type I stekkers. Een universele adapter is hierbij een handige oplossing. Een kleine rugzak voor dagtochten is ook erg praktisch om water, snacks, uw camera en andere benodigdheden mee te nemen. Voor avontuurlijke activiteiten, zoals wandelen of zwemmen, zijn geschikte schoenen en zwemkleding essentieel. Het meenemen van een herbruikbare waterfles is niet alleen milieuvriendelijk, maar ook praktisch om gehydrateerd te blijven, vooral in de warmere klimaten.
Routeplanning: van kust tot outback
Het plannen van een route voor reizen naar Australië is een fascinerend proces, waarbij u de enorme diversiteit van dit continent ontdekt. Van de wereldberoemde stranden van de Gold Coast tot de outback rondom Alice Springs en de iconische steden als Sydney en Melbourne, er is voor ieder wat wils. Een veelvoorkomende aanpak is het combineren van stedentrips met natuurlijke wonderen, waarbij de efficiëntie van uw reis centraal staat.
De klassieke rondreis: Oostkust en meer
Een populaire route voor reizen naar Australië concentreert zich vaak op de oostkust. Deze route omvat typisch Sydney, waar u iconische bezienswaardigheden zoals het Opera House en de Harbour Bridge kunt bewonderen, gevolgd door Melbourne, bekend om zijn levendige cultuur, kunst en cafés. Vanaf hier kunt u verder reizen naar het noorden, naar de prachtige stranden van de Gold Coast en de Sunshine Coast, en vervolgens naar Queensland om de Great Barrier Reef en het tropische regenwoud te ervaren. Deze reis vereist vaak binnenlandse vluchten om de grote afstanden te overbruggen.
Wanneer u deze route plant, is het belangrijk om de seizoenen in acht te nemen. De zomer kan erg heet zijn in het noorden, terwijl de winter mild is in Sydney en Melbourne. Het is dus een kwestie van balanceren welke regio u wanneer bezoekt om de meest aangename weersomstandigheden te garanderen. Veel reizigers die ook naar Azië reizen, zullen vergelijkbare overwegingen maken met betrekking tot moessonperiodes of extreme hitte.
De uitgestrekte outback en centraal Australië
Voor de avontuurlijke reiziger is een bezoek aan centraal Australië en de outback een must. Hier vindt u iconische landschappen zoals Uluru (Ayers Rock) en Kata Tjuta (The Olgas). Deze gebieden liggen ver afgelegen en vereisen specifieke planning. De beste manier om hier te komen is meestal via een vlucht naar Alice Springs of Ayers Rock Airport (YULARA). Vanuit daar kunt u met een huurauto de omgeving verkennen.
De outback kan extreem heet zijn, dus de maanden maart tot en met november worden over het algemeen als de beste periode beschouwd om dit deel van Australië te verkennen. De temperaturen zijn dan draaglijker voor buitenactiviteiten. Zorg ervoor dat u altijd voldoende water bij u heeft, uw auto in goede staat is en u op de hoogte bent van de afstanden tussen tankstations en bevoorradingspunten. Dit is een ervaring die zich onderscheidt van bijvoorbeeld een reis door Portugal of Turkije, waar de logistiek minder uitdagend is.
Als u de outback bezoekt, overweeg dan een tour die u meeneemt naar afgelegen locaties en culturele inzichten biedt, met name over het Aboriginal erfgoed.
West-Australië: een wereld apart
West-Australië, met Perth als haar hoofdstad, biedt een compleet andere Australische ervaring. Het staat bekend om zijn ongerepte stranden, de spectaculaire kustlijn, en de uitgestrekte woestijnlandschappen in het binnenland. Populaire bestemmingen zijn onder meer Margaret River voor wijn en surfen, en de Pinnacles Desert. De beste reistijd voor West-Australië hangt af van de specifieke regio, maar de lente en herfst bieden over het algemeen aangename temperaturen.
Het verkennen van West-Australië kan ook betekenen dat u lange afstanden aflegt. Vanuit Perth naar Broome in het noorden is een reis van meer dan 2.000 kilometer. Vliegen is hier vaak de meest praktische optie, tenzij u de tijd heeft voor een epische roadtrip. Het landschap verandert drastisch naarmate u verder reist, van mediterrane bossen tot tropische savannes. Het is een regio die een gevoel van ruimte en isolatie biedt, wat een unieke aantrekkingskracht heeft op veel bezoekers.
Tips voor efficiënte reisplanning
Om uw reizen naar Australië efficiënt te plannen, kunt u overwegen om een reisroute te creëren die logische overgangen tussen locaties mogelijk maakt. Gebruik binnenlandse vluchten strategisch om lange afstanden te overbruggen, bijvoorbeeld tussen Sydney en Cairns, of tussen Perth en Broome. Overweeg een camper te huren als u meer vrijheid wilt en de flexibiliteit om op eigen tempo te reizen, hoewel dit voor de langere afstanden minder praktisch kan zijn. Het boeken van accommodatie en tours, met name tijdens het hoogseizoen, is sterk aan te raden om teleurstelling te voorkomen.
Wees niet bang om buiten de gebaande paden te treden. Hoewel de bekende bezienswaardigheden prachtig zijn, biedt Australië ook talloze minder ontdekte parels. Informeer u over lokale evenementen of festivals die tijdens uw bezoek plaatsvinden; dit kan een unieke culturele ervaring toevoegen aan uw reis. Bijvoorbeeld, een bezoek tijdens de Melbourne Cup kan een levendige culturele inkijk geven, vergelijkbaar met hoe evenementen in andere culturen, zoals het tijdsverschil van Dubai dat u misschien in uw planning meeneemt, een reis kunnen verrijken.
Het is verstandig om flexibiliteit in te bouwen. Onverwachte ontdekkingen kunnen uw reis verrijken, en een te strak schema kan stress veroorzaken. Door slim te plannen en tegelijkertijd open te staan voor spontaniteit, creëert u de perfecte balans voor een onvergetelijke Australische avontuur.
Praktische zaken voor uw comfort en veiligheid
Naast de visumvereisten en routeplanning, zijn er tal van praktische zaken die uw reizen naar Australië comfortabeler en veiliger maken. Denk aan het inpakken van de juiste kleding, het omgaan met het lokale verkeer, en het beschermen van uw gezondheid tegen de zon en lokale flora en fauna. Een goede voorbereiding op deze punten zorgt voor een zorgeloze ervaring.
Verkeer en transport ter plaatse
In Australië rijdt men aan de linkerkant van de weg, net als in het Verenigd Koninkrijk. Dit is een belangrijk punt om rekening mee te houden als u van plan bent een auto te huren. De wegen zijn over het algemeen goed onderhouden, maar buiten de steden kunnen de afstanden tussen bevoorradingspunten groot zijn. Een GPS-systeem of een betrouwbare navigatie-app is essentieel. Houd rekening met de snelheidslimieten en de speciale verkeersregels, zoals de 'hook turn' in Melbourne.
Openbaar vervoer is goed ontwikkeld in de grote steden, met bussen, trams en treinen die een efficiënte manier bieden om de stad te verkennen zonder parkeerproblemen. Binnenlandse vluchten zijn vaak de meest praktische optie voor lange afstanden tussen staten, maar voor kortere afstanden kan een treinreis of een georganiseerde busreis ook een optie zijn. Het is altijd verstandig om de verschillende transportopties te vergelijken op basis van uw route, budget en de beschikbare tijd.
Wees extra alert bij het oversteken van straten en bij het aanschouwen van het verkeer, vooral de eerste dagen na aankomst, om gewenning aan het links rijden te maximaliseren.
Bescherming tegen de zon en insecten
De zon in Australië is intens, zelfs op bewolkte dagen. Het is cruciaal om uw huid te beschermen. Gebruik dagelijks een zonnebrandcrème met een hoge beschermingsfactor (SPF 30 of hoger), draag een hoed die uw gezicht en nek bedekt, en een zonnebril. Zoek schaduw tijdens de heetste uren van de dag, meestal tussen 10 uur 's ochtends en 4 uur 's middags. Het negeren van deze voorzorgsmaatregelen kan leiden tot ernstige zonnebrand en op lange termijn huidkanker. Dit is een belangrijk aandachtspunt dat u niet mag onderschatten, vergelijkbaar met de noodzaak van bescherming in landen met een tropisch klimaat.
Insecten kunnen, vooral in de tropische gebieden, ook hinderlijk zijn. Muggen kunnen ziektes verspreiden, dus het gebruik van een insectenwerend middel met DEET wordt aanbevolen, vooral tijdens de schemering en 's nachts. Draag lange mouwen en een lange broek in gebieden met veel insecten. Sommige gebieden kunnen ook last hebben van 'sandflies' of 'midges', die kleine, maar bijtende insecten zijn. Een goede voorbereiding hierop helpt om uw comfort te behouden.
Eten, drinken en lokale gewoonten
De Australische keuken is divers en beïnvloed door vele culturen, met een nadruk op verse producten, vis en zeevruchten. U vindt er alles van uitstekende restaurants in de steden tot gezellige pubs en cafés. De 'barbie' (barbecue) is een populaire sociale activiteit. Wat betreft drinken, kraanwater is in de meeste stedelijke gebieden veilig om te drinken, maar in afgelegen gebieden kan het raadzaam zijn om flessenwater te kopen.
Het is altijd beleefd om op de hoogte te zijn van lokale gewoonten. Fooien geven is niet verplicht in Australië, maar wordt gewaardeerd voor uitzonderlijke service in restaurants. U kunt dit zien als een verschil met bijvoorbeeld de Verenigde Staten waar fooien een grotere rol spelen. In Australië is de klantenservice over het algemeen goed, en men verwacht geen extra beloning tenzij de service werkelijk boven gemiddeld is. Leer een paar basiswoorden in het Engels, hoewel de meeste Australiërs trots zijn op hun accent en jargon, wordt standaard Engels goed begrepen.
Omgaan met dieren en natuurbehoud
Australië is beroemd om zijn unieke wildlife, waaronder kangoeroes, koala's, wombats, dingo's en een breed scala aan vogels en zeeleven. Hoewel de meeste dieren ongevaarlijk zijn, is het belangrijk om afstand te houden en ze niet te voeren. Veel dieren zijn gewend aan mensen, maar het blijven wilde dieren. Wees extra voorzichtig in gebieden waar slangen of spinnen voorkomen; draag stevige schoenen en kijk waar u loopt.
Duiken en snorkelen bij de Great Barrier Reef is een hoogtepunt voor velen, maar het is essentieel om de koraalriffen niet aan te raken om schade te voorkomen. Gebruik rif-veilige zonnebrandcrème. Respecteer de natuur en volg de regels van nationale parken. Dit draagt bij aan het behoud van de prachtige en kwetsbare ecosystemen van Australië voor toekomstige generaties. Deze bewuste omgang met de natuur is een steeds belangrijker aspect bij het plannen van reizen wereldwijd.
Communicatie en internet
De dekking van mobiele netwerken is in Australië goed in de stedelijke gebieden en langs de hoofdwegen. Buiten deze gebieden, met name in de outback, kan de dekking beperkt of afwezig zijn. Het is raadzaam om een lokale SIM-kaart te kopen als u veel wilt bellen of internetten, of om uw internationale roaming-opties te controleren. Wi-Fi is over het algemeen beschikbaar in hotels, cafés en openbare ruimtes, al kan de snelheid variëren.
Veel reizigers kiezen ervoor om een prepaid SIM-kaart te kopen bij aankomst op de luchthaven of in een stadswinkel. Dit is vaak voordeliger dan de tarieven van hun thuisprovider. Houd er rekening mee dat het tijdsverschil (bijvoorbeeld met Nederland of de VS) ook van invloed kan zijn op wanneer u kunt communiceren met mensen thuis, dus plan uw oproepen en berichten dienovereenkomstig.
Financiële aspecten en budgettering
Reizen naar Australië kan een aanzienlijke investering zijn, zowel qua tijd als geld. Een realistische budgettering is cruciaal voor een geslaagde trip. De kosten kunnen variëren afhankelijk van uw reisstijl, de gekozen accommodatie, de activiteiten en de duur van uw verblijf. Australië staat bekend als een relatief duur land, dus een goede financiële planning helpt u om verrassingen te voorkomen.
Kosten van vliegtickets en accommodatie
Vliegtickets naar Australië vormen vaak een van de grootste uitgavenposten. Prijzen variëren sterk afhankelijk van het seizoen, hoe ver van tevoren u boekt en vanaf welke luchthaven u vertrekt. Binnenlandse vluchten kunnen ook flink oplopen, dus het is raadzaam om deze ook ruim van tevoren te boeken, vooral als u tijdens piekperiodes reist. Zoek naar aanbiedingen en overweeg vluchten met een overstap, die vaak voordeliger zijn dan directe vluchten.
Qua accommodatie zijn de opties zeer divers. U kunt kiezen voor budgetvriendelijke hostels en campings, middenklasse hotels en motels, of luxe resorts en appartementen. De kosten voor een tweepersoonskamer in een middenklasse hotel kunnen variëren van €100 tot €200 per nacht, afhankelijk van de stad en de locatie. In toeristische hotspots zoals Sydney of de Gold Coast kunnen de prijzen hoger liggen. Het boeken van accommodatie buiten het absolute centrum kan vaak al een aanzienlijk verschil maken in prijs.
Dagelijkse uitgaven: eten, drinken en activiteiten
De kosten voor eten en drinken in Australië kunnen variëren. Uit eten gaan in restaurants kan prijzig zijn, vooral in de grotere steden. Gemiddeld kunt u rekenen op €20-€40 per persoon voor een maaltijd in een gemiddeld restaurant. Zelf koken, met boodschappen uit lokale supermarkten zoals Coles of Woolworths, is een uitstekende manier om te besparen. De kosten van levensmiddelen zijn vergelijkbaar met die in Nederland of België, hoewel sommige importproducten duurder kunnen zijn.
Activiteiten en tours vormen een andere belangrijke kostenpost. Excursies naar de Great Barrier Reef, tours door de outback, of kaartjes voor attracties kunnen de prijs van uw reis aanzienlijk verhogen. Vergelijk prijzen van verschillende aanbieders en overweeg pakketdeals. Veel natuurlijke attracties, zoals nationale parken, vereisen een toegangsprijs, terwijl andere, zoals stranden of wandelpaden, gratis toegankelijk zijn. Het is raadzaam om een dagbudget op te stellen voor eten, drinken, transport en activiteiten.
Koop een 'Australië Pas' of een vergelijkbaar kortingskaart als u van plan bent veel populaire attracties te bezoeken in een specifieke stad, dit kan aanzienlijk besparen.
Transportkosten ter plaatse
De kosten voor transport ter plaatse zijn afhankelijk van uw reisstijl. Een huurauto kan tussen de €40 en €80 per dag kosten, exclusief brandstof en verzekeringen. Brandstofprijzen fluctueren, maar zijn over het algemeen vergelijkbaar met Europese prijzen, soms hoger in afgelegen gebieden. Binnenlandse vluchten, zoals eerder genoemd, kunnen tussen de €80 en €300 per enkele reis kosten, afhankelijk van de route en het moment van boeken. Treintickets zijn vaak duurder dan vliegen voor lange afstanden, maar bieden wel een mooie manier om het landschap te zien. Openbaar vervoer in steden is relatief betaalbaar, met dagkaarten die vaak tussen de €5 en €15 kosten.
Budgetteren en besparen
Om uw budget voor reizen naar Australië te optimaliseren, zijn er diverse strategieën. Kies voor de lente of herfst als reistijd, aangezien dit vaak buiten het hoogseizoen valt en accommodatie en vluchten goedkoper kunnen zijn. Overweeg om te kamperen of te verblijven in hostels, vooral als u alleen reist of met een groep vrienden. Maak gebruik van de vele gratis activiteiten die Australië te bieden heeft, zoals wandelen in nationale parken, zwemmen op prachtige stranden, of het verkennen van steden te voet.
Het maken van een gedetailleerde begroting voorafgaand aan uw reis is essentieel. Gebruik online tools en reisblogs om een indicatie te krijgen van de gemiddelde kosten. Wees flexibel met uw reisdata en boek zo vroeg mogelijk om de beste prijzen te krijgen voor vluchten en accommodatie. Hoewel Australië een duur land kan zijn, is het met een slimme planning en een realistisch budget zeker mogelijk om een onvergetelijke reis te maken zonder onnodig veel geld uit te geven. Dit geldt voor elke verre reis, of het nu gaat om reizen naar Amerika, Azië of Australië zelf.
Veelgestelde vragen over reizen naar Australië
Hieronder vindt u antwoorden op de meest gestelde vragen die reizigers hebben bij het plannen van hun reis naar Australië. Deze vragen helpen u om de laatste puntjes op de i te zetten en met een gerust hart op avontuur te gaan.
Wat is de beste periode om Australië te bezoeken?
De beste reistijd voor Australië is sterk afhankelijk van de regio die u wilt bezoeken. Over het algemeen zijn de lente (september-november) en de herfst (maart-mei) ideaal voor het zuiden van Australië, met aangename temperaturen. Voor het tropische noorden, zoals Cairns, is het droge seizoen (mei-oktober) het meest geschikt, met minder regen en lagere luchtvochtigheid.
Heb ik een visum nodig voor Australië?
Ja, bijna alle bezoekers hebben een visum nodig. Afhankelijk van uw nationaliteit is dit meestal een Electronic Travel Authority (ETA) of een eVisitor visum. Deze worden online aangevraagd en zijn bedoeld voor toeristische of zakelijke doeleinden. Controleer altijd de officiële website van de Australische immigratiedienst voor de meest actuele informatie.
Hoe vergelijkbaar zijn de kosten van levensonderhoud in Australië met Nederland/België?
De kosten van levensonderhoud in Australië kunnen vergelijkbaar zijn met Nederland of België, maar vaak ligt het prijsniveau iets hoger, vooral voor uit eten gaan, accommodatie en bepaalde producten. Supermarktproducten zijn redelijk geprijsd, maar importproducten kunnen duurder zijn. Reizen binnen Australië, met name binnenlandse vluchten, kan de totale kosten aanzienlijk verhogen.